Posts tonen met het label italiaanse muzieksafari. Alle posts tonen
Posts tonen met het label italiaanse muzieksafari. Alle posts tonen

woensdag 31 oktober 2012

Italiaanse muzieksafari: Rino Gaetano

Op 2 juni 1981 kwam de Italiaanse zanger Rino Gaetano hij op 33-jarige leeftijd in Rome om het leven bij een verkeersongeval. Desondanks is zijn invloed op de huidige Italiaanse muziekscene en de bewondering van hedendaagse toppers groot.

Controverse en succes
Zijn eerste plaat I love you Marianne bracht hij in 1973 uit onder het pseudoniem Kammamuri. Het nummer zou een ode aan zijn geliefde oma zijn, maar er werd ook gezegd dat Marianne een verbastering was voor marijuana. Gaetano werd vooral beroemd door zijn optreden op het San Remo festival van 1978 met het nummer Gianna waarmee hij derde werd. In eerste instantie zou Gaetano een ander nummer zingen. Dat werd hem echter verboden. Het nummer was namelijk een nummer half gezongen, half gesproken als een soort vroege rap. Hierin zou hij zich kritisch uitlaten over verschillende publieke figuren uit die tijd. Als officiele reden voor censuur werd echter gezegd dat het over de toenmalig actieve terroristische beweging de Rode Brigade, Brigate Rosso, zou gaan.

Een commercieel liedje en een excentrieke outfit
Een andere lezing is dat op het laatste moment werd gekozen om Gianna te zingen omdat het commercieler was, hetgeen absoluut het geval is. Hij trad ermee op in een zeer excentrieke outfit. Iets dat in die tijd op het conservatieve San Remo zeer gewaagd was. Jovanotti over zijn outfits "Ik herinner me nog alles. Zijn optredens op de San Remo festivals, zijn jacquet, zijn gestreepte shirts, zijn hoedjes. Ik ben gek op hoedjes, misschien wel door hem."

De tijdloze muziek van Rino Gaetano
Rino Gaetano durfde met zijn muziek en teksten van de traditionele paden af te wijken. Rosario Fiorello over Gaetano's muziek "Zijn muziek is geen historie. Zijn nummers zijn van het heden en van de toekomst. Het eerste woord dat bij het horen van zijn naam in me opkomt is 'vooruit'. Het is de Rino Gaetano van dertig jaar geleden die ons altijd een stap vooruit zal blijven."

Talentvol en controversieel
Rino was zeer talentvol maar ook minstens zo controversieel. Een van zijn andere talenten was acteren. Op die fatale dag in 1981 was hij Rome voor opnamen van een film. Hij zou echter een regelmatige cocaine gebruiker zijn geweest en ook gebruikt hebben toen hij achter het stuur zat en op een vrachtwagen knalde. Een morbide toeval is dat Gaetano over eenzelfde ongeval zingt in zijn nummer La Canzone di Renzo. Het verhaal gaat overigens dat hij na de klap nog in leven was, maar door vijf ziekenhuis werd geweigerd voor opname. Bij aankomst in het zesde ziekenhuis was hij overleden, slechts enkele dagen voor zijn huwelijk. Opmerkelijk is dat hij enkele dagen eerder een vergelijkbaar ongeval had, waar hij wonder boven wonder heelhuids vanaf kwam. Zijn auto was echter total loss en verving hij onmiddelijk door eenzelfde exemplaar.

Ciao Rino
Een 'nieuw' nummer Ciao Charlie dat pas recentelijk werd ontdekt is een wat groezelige demo van matige geluidskwaliteit, maar ondanks dat heeft het toch dat typische frisse geluid van de man die zoveel jonge muzikanten heeft beinvloed. In het nummer richt hij zich tot zijn muzikale helden. Voor de nieuwe generatie cantautore is Rino Gaetano zelf ook zo'n held. Ciao Rino!

dinsdag 2 november 2010

Italiaanse muzieksafari: Zucchero

Zucchero lijkt geen introductie nodig te hebben. Vermoedelijk is hij een van de meest bekende Italiaanse artiesten in Nederland. Toch weten we niet zo gek veel over hem en over zijn werk. Hoogste tijd dus voor een safari .....

Kleine Zucchero wordt groot
Als introvert jongetje krijgt hij van een lerares op school de koosnaam Zucchero. Hij wordt echter geboren als Adelmo Fornaciari op 25 September 1955. De jonge Adelmo groeit op vlakbij Lucca (Toscane) in Forte dei Marmi, waar hij orgelles krijgt op het kerkorgel en gitaar begint te spelen. Een buurjongen, een Amerikaanse student, laat hem kennis maken met de soulmuziek van Otis Redding, Aretha Franklin en Ray Charles waarmee de toon wordt gezet voor de kleine Zucchero. Vanaf zijn 15e speelt hij in verschillende bandjes en naast zijn studie voor veearts, schrijft hij muziek: commerciële Italiaanse popnummers voor anderen en rhythm & blues muziek voor zichzelf. Met zijn Taxi neemt hij aan het prestigieuze songfestival van San Remo in 1982 en 1983. De aandacht van het San Remo festival stelt Zucchero in 1983 in staat zijn eerste solo cd Un po' di Zucchero uit te brengen maar het eindresultaat is niet naar zijn zin en hij vertrekt naar San Francisco.

Een nieuwe poging
Aangekomen in Amerika raakt Zucchero bevriend met landgenoot Corrado Rustici, die lange tijd zijn producer bleef. Samen met bassist Randy Jackson richten zij in 1985 de Zucchero & Randy Jackson Band op. Op het gelijknamige album speelt een mix van Italo-Amerikaanse muzikanten mee en introduceert Zucchero z'n inmiddels bekende mix van Italiaanse pop, blues en soul. Met de single Donne keert Zucchero terug in Italie en op het San Remo festival. Het resultaat is echter dramatisch: het nummer komt niet verder dan de voorlaatste plaats! Maar muziekliefhebbers omarmen het nummer wél en de single groeit uit tot een hit. Een succesvolle tournee en ruime zendtijd voor het album op de radio zijn het gevolg.

Italiaans succes
Op zijn volgende album Rispetto en Blue's komen de muzikale roots van Zucchero nog nadrukkelijker tot uiting. Met pop, rock, blues en zelfs gospel als basis, waarvoor hij voor het laatste album speciaal het Amerikaanse mannenkoor van de Seventh Adventist Church inhuurt, bewijst hij een rasmuzikant te zijn. Op zijn albums doen verschillende grote namen uit binnen- en buitenland mee en tijdens zijn tournee door Italie doet Joe Cocker enkele optredens mee. Zijn single Senza una donna (in eerste instantie nog zonder medewerking van Paul Young) doet het uitstekend en het album ging al zo'n 1.300.000 keer over de toonbank, een record in de Italiaanse popgeschiedenis op dat moment.

Internationale doorbraak en relationele afbreuk
1988 staat in het teken van een internationale doorbraak. Hij tourt door onder meer Frankrijk, Duitsland en Nederland en komt in contact met absolute giganten uit de muziekwereld. Zijn muzikale ambities zetten de relatie met zijn vrouw echter onder zware druk. Een telefoontje van jazzlegende Miles Davis om een nummer met hem te komen opnemen, maakt een einde aan een vakantie op de Malediven en aan zijn huwelijk! Miles Davis hoorde Zucchero's muziek op de radio tijdens een verblijf in Italie. Samen nemen zij het nummer Dune Mosse op. Ook Eric Clapton 'valt' voor Zucchero. Zij komen in contact door de puurheid en onbevangenheid van de inmiddels ontzettend populaire Italiaanse muzikant. Gewoon een briefje en een cassettebandje met muziek aan meneer Clapton met de vraag of hij mee wil doen, waarop deze terugbelt om "ja" te zeggen. Simpel, geen tussenkomst van management, geen gedoe. Gewoon doen!

Beroemde vrienden
In 1991 wordt wereldwijd de verzamel-cd Zucchero op de markt gebracht met Engelstalige versies van z'n grootste hits. Hierop staan onder meer Diamante met Randy Crawford en de megahit Senza una Donna in de uitvoering met Paul Young, waarmee hij in vrijwel alle Europese hitlijsten de 1e plaats verovert. Ook in Amerika vestigt Zucchero zich nu definitief als wereldster en in december van 1991 treedt Zucchero live op in Moskou. De rollen zijn vanaf nu omgedraaid als Zucchero wordt gevraagd om mee te werken aan projecten van anderen zoals Sting, Queen en Luciano Pavarotti. Hij staat ook aan de wieg van de carriere van Andrea Bocelli.

Regelmatig nieuw werk
Naast verschillende verzamelalbums trakteert Zucchero ons nog regelmatig op ijzersterke studio albums zoals Spirito Divino uit 1995. Hierop staat onder meer de wereldhit Il Volo en het door Marco Borsato gecoverde 'X colpa di chi'. Regelmatig ook tourt hij over de wereld en duikt hij op in verschillende liveshows en radio- en televisieoptredens, waaronder de Nederlandse 2 Meter Sessies van Jan-Douwe Kroeske. Ook Zucchero's droom om een album met duetten uit te brengen komt uit. Deze cd, Zu & Co uit 2005, geeft een goed overzicht van de muziek van Zucchero en van de (muziek)vrienden die hij gedurende zijn lange carrière gemaakt heeft. Op de Nederlandse versie van deze cd zingt Zucchero het duet Blue met Ilse DeLange.

18 mei 2011 is Zucchero weer in Nederland (Ahoy, Rotterdam), maar op 5 november verschijnt zijn nieuwste album Chocabeck al met onder meer medewerking van U2's Bono en Brian Wilson en met zijn onmiskenbare mix van onvervalste rhythm & blues, pop, rock en gospel. Én natuurlijk un po' di Zucchero.

woensdag 14 juli 2010

Italiaanse muzieksafari: Luigi Tenco

Soms is het juist de allermooiste muziek die je net even vergeet. Tot het moment dat je er bij toeval gelukkig weer op stuit. Vanochtend schoot er een Twitter-bericht voorbij van muziekprofessor Leo Blokhuis die zat te genieten van zijn koffie en van Luigi Tenco. Luigi Tenco is een legende in Italië. Een man met een dramatisch leven en vooral een veel te vroeg einde ervan.

Een talentvolle vriendenkring
Luigi Tenco werd in 1938 geboren in Piemonte, maar woonde vanaf zijn tiende in Ligurië met zijn moeder en oudere broer Valentino. Over zijn vader is weinig bekend, behalve dat hij onder onduidelijke omstandigheden gestorven is. Luigi zou bovendien een buitenechtelijk kind van zijn moeder zijn. De jonge Luigi was gek op jazz en speelde piano, saxofoon, klarinet en gitaar. In zijn schooltijd richtte de jonge Luigi meerdere bandjes op. Veel van zijn vrienden uit zijn bandjes waaronder Enzo Jannacci, Giorgio Gaber, Gino Paoli en Fabrizio d'Andre werden later zeer beroemd en het werk van onder meer de laatste twee zou later de 'Genovese school' worden genoemd.

Succes en tegenslag
Zijn eerste professionele stappen in de muziekwereld maakte Tenco met zijn band I Cavalieri. Voor zichzelf gebruikte Luigi verschillende pseudoniemen zoals Gigi Mai, Gordon Cliff en Dick Ventuno. Zijn eerste plaat onder zijn eigen naam was Quando uit 1961, het jaar erop gevolgd door zijn eerste album Luigi Tenco. Het album werd direct zwaar aangepakt door de strenge censuur, iets dat Tenco nog vaak zou overkomen. Luigi maakte in die tijd ook zijn debuut als acteur, hoewel zijn acteercarriere zich uiteindelijk beperkte tot de film La Cuccagna waarvoor hij ook de de soundtrack maakte. In de film speelde Luigi de rol van een jonge rebel. Een rol waarmee hij dicht bij zichzelf kon blijven.

Ciao amore ciao
Na zijn met tegenzin vervulde militaire dienstplicht verhuisde Luigi in 1966 naar Rome. Daar leerde hij Dalida kennen, de liefde van zijn leven. Dalida was een geboren Italiaanse en een van Frankrijkst meest succesvolle zangeressen onder meer door haar in het Frans gezongen Italiaanse nummers. Dalida haalde Luigi over om het jaar erop samen deel aan het fameuze meerdaagse songfestival van San Remo met het nummer Ciao amore ciao. Het festival zat in die tijd aan het prille begin van een overgangsfase van de traditionelere Italiaanse muziek van de vorige generatie naar de eigentijdse muziek van de jeugd uit einde van de jaren '60. Deelname aan het conservatieve festival was daardoor voor de ideologische Luigi Tenco vooral artistiek moeilijk.

Een dramatische uitschakeling
Nadat Luigi Tenco het nieuws vernam dat zijn nummer was afgevallen voor de volgende ronde van het festival maakte hij op de avond van 27 januari 1967 een einde aan zijn leven. Zijn aanstaande bruid Dalida, ze hadden enkele dagen eerder hun voorgenomen huwelijk aangekondigd, vond zijn levenloze lichaam in zijn hotelkamer met een briefje. Hierin zou hij hebben aangegeven zijn dramatische besluit te hebben genomen als statement tegen de jury en het publiek. Ondanks veel weerstand ging het festival gewoon door en was de eindoverwinning voor een symbool van de oude generatie, Claudio Villa.

Moord of zelfmoord?
Of het om een zelfmoord dan wel om moord ging is lang stof tot speculatie geweest. Tenco zou zichzelf door het hoofd hebben geschoten, maar de kogelinslag zat aan de linkerkant van zijn hoofd terwijl hij rechtshandig was. Ook bleek er geen autopsie verricht te zijn en had de Italiaanse jusitie verzuimt het handschrift van het gevonden briefje te vergelijken en verifieren. Aanhoudende speculatie leidde er pas in 2006 toe dat Luigi Tenco's lichaamresten werden opgegraven voor nieuw onderzoek. Hieruit is komen vast te staan dat de wond die eerder werd gezien als de kogelinslag, juist de plek was waar de kogel het hoofd verliet en dat zelfmoord de trieste waarheid bleek te zijn. Dalida heeft dat nieuws niet meer kunnen meemaken. Twintig jaar na Luigi, pleegde zij in 1987 eveneens zelfmoord.

Synoniem voor talent
Luigi Tenco stierf veel te jong en had nog veel mooie Italiaanse muziek kunnen voortbrengen. Zijn naam is nu veelal verbonden aan zijn dramatische levensverhaal, maar vergeet vooral zijn muzikale erfenis niet. Als eerbetoon wordt vanaf 1974 jaarlijks de Luigi Tenco-award uitgereikt op het San Remo festival, een soort oeuvreprijs voor de beste (internationale) singer/songwriter, cantautore. Winnaars waren onder meer Nick Cave, Tom Waits en Joni Mitchell. Een prestigieuze prijs die past bij het inmense talent dat Luigi Tenco had.

Ben je nog onbekend met Luigi Tenco's werk? Luister dan bijvoorbeeld eens naar zijn eerste grote succes uit 1962, het prachtige Mi Sono Innamorato Di Te dat decennia later in de Franse film 5x2 van François Ozon werd gebruikt.